Thăng Long thời Lê (1428-1600)

Thăng Long thời Lê (1428-1600)

1428* Lãnh tụ khởi nghĩa Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế ở Đông Đô, đặt quốc hiệu là Đại Việt. Nguyễn Trãi nhân danh Lê Lợi làm bà i “Bình Ngô đại cáo”. Xây dựng điện Kính Thiên (1428-1465). Đây là một công trình kiến trúc trong hoàng thành rất to đẹp, nơi vua Lê thường dùng làm chỗ họp bàn việc nước với các quần thần. Khi Pháp xâm lược Hà Nội, điện mới bị phá hủy; nay trong thành hãy còn bậc thềm đá.

1429* Đúc tiền “Thuận Thiên thành bảo”. Hạ lệnh trị tội những kẻ đánh cờ bạc, du thủ, du thực, kẻ vô cớ tụ tập rượu chè. Khảo hạch các nhà sư, ai đỗ cho làm tăng đạo, ai không đỗ bắt hoàn tục. Lập sổ đinh.

Triều đình xuống chiếu cử người hiền tài ra giúp nước.

1433* Lê Lợi mất, Thái tử Nguyên Long lê ngôi tức Lê Thái Tông

Nguyễn Trĩ soạn văn bia Vĩnh Lăng.

1435* Nguyễn Trãi viết “Dư địa chí”, trong đó có nói đến các phường Yên Thái (Bưởi) là m giấy, phường Nghi Tàm trồng dâu, dệt lụa, phường Hàng Đào nhuộm tơ lụa, phường tả Nhất làm quạt…

1437* Sứ nhà Minh sang Kinh đô, mang chiếu sắc phong và ấn vàng phong Lê Thái Tông làm An Nam Quốc Vương (ấn vàng nặng một trăm lạng). Thuyền buôn nước Xiêm La cống.

1442* Xây dựng cung điện mới. Tổ chức thi hội (khoa đầu tiên) khoa này có ba người đỗ tiến sĩ cập đệ, bảy người đỗ tiến sĩ xuất thân, hai mươi ba người đỗ đồng tiến sĩ xuất thân. Đặt bia khắc tên những người đỗ tiến sĩ (bai tiến sĩ ở Văn Miếu bắt đầu có từ đó).

1444* (Tháng 10 âm lịch) động đất và nhật thực, nguyệt thực.

1445* (Tháng 10 âm lịch) nước sông Hồng lên to, ngập vào trong thành đến ba thước.

1448* Lệnh cấm chiếm ruộng đất công làm của tư

1453* Thi hội. Lấy đỗ tiến sĩ 25 người.

1455* Phan Phù Tiên, người Đông Ngạc (Từ Liêm) đậu thái học sinh năm 1396, soạn “Đại việt sử ký” từ thời Trần Thái Tông cho đến lúc quân Minh rút về nước.

1464* Truy phong Nguyễn Trãi chức Đặc tiền Kim tử vinh, lộc Đại phu bổ sung con trai của Nguyễn Trãi là Anh Vũ đã đổ Hương công chức Đồng tri châu và cấp cho một trăm mẫu ruộng làm tự điền.

1465* Đặt sáu bộ: Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình và Công, mỗi bộ đặt chức Thượng thư và tả hữu nhị lang. Định sắc áo mặc cho các quan văn, võ khi vào chầu, từ nhất phẩm đến tam phẩm mặc áo hồng, tứ và ngũ phẩm mặc áo lục, từ lục phẩm cửu phẩm mặc áo xanh.

1467* Nhà vua hạ lệnh cho lục tìm lại di cảo thơ văn Nguyễn Trãi.

1470* Đà nNam Giao được xây dựng ở phía Nam Kinh thà nh (nay là khu vực nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo). Từ khi Gia Long dời đô vào Huế thì Đàn Nam Giao không còn chức năng tế trời đất nữa, nên bị tàn lụi dần. Cho đến lúc thực dân Pháp xâm lược thì Đàn Nam Giao bị phá đi để xây dựng phố phường.

1473* Triều đình ra sắc chỉ “cấm uống rượu”.

1475* Nước lớn, vỡ đê sông Tô Lịch ở phường Kim Cổ (tháng 7 âm lịch). Đặt chức quan Hà đê và Khuyến nông.

1477* Xây thành Đại La.

1479* Ngô Sĩ Liên làm bộ Đại Việt sử ký toàn thư gồm 15 quyển từ Hồng Bàng đến Lê Thái tổ.

1484* Truy tìm chín khoa hội trước đây để lập bia tiến sĩ.

1490* Định lại bản đồ trong nước gồm 13 xứ, 52 phủ, 178 huyện, 50 châu, 20 hương, 36 phường, 6851 xã, 322 thôn. Định lệnh tác xã. Xã nào đủ 500 hộ, còn thừa 100 hộ trở lên, có thể tách thành một xã nhỏ nữa.

1495* Tao đàn nhị thập bát tú gồm hai mươi tám ngôi sao văn học. Vua Lê Thánh Tông xưng là Tao đàn nguyên soái, vua viết tập: Cổ kim bách vịnh thi.

1506* Thi quân dân bằng môn viết và làm toán ở sân điện Giảng Võ. Hơn ba vạn người dự, lấy đỗ 1.519 người.

1507* Thi lại môn toán và viết chữ 144 dự, lấy đỗ 25 người.

1512* Vua Lê Tương Dực cho Vũ Như Tô xây hơn 100 cung điện và làm Cử Trung đài, nguy nga tráng lệ, nhưng không hoàn thành được do các biến động chính trị thời bấy giờ.

1518* Mạc Đăng Dung được Lê Chiêu Tông trọng dụng, phong làm Vũ Xuyên hầu. Từ đấy chính quyền nhà Lê do Mạc Đăng Dung năm giữ.

1525* Mạc Đăng Dung đánh, bắt được Lê Chiêu Tông đem về giam ở phường Đông Hà.

1527* Mạc Đăng Dung giết vua Lê Chiêu Tông, cướp ngôi nhà Lê.

1529* Nguyễn Kim là Điện tiền tướng quân chuẩn bị lực lượng phù Lê, diệt Mạc. Đề phòng cuộc tấn công của quân Trịnh, nhà Mạc tăng cường hệ thống thành lũy quanh thành Thăng Long.

1545* Con rể Nguyễn Kim là Trịnh Kiểm, lên thay quyền Nguyễn Kim, tiết chế các đạo quân nhà Lê.

1548* Họ Mạc sai xứ sang nhà Minh xin triều cống hàng năm.

1551* Trịnh Kiểm sai người mang quân đi đánh Thăng Long. Mạc Phúc Nguyên phải chạy về Kim Thành (Hải Dương).

1558* Nguyễn Hoàng, con trai Nguyễn Kim xin vào trấn Thuận Hóa (Bình Trị Thiên).

1559-1560* Quân Trịnh đánh nhau với quân Mạc ở nhiều nơi, từ Ninh Bình đến Sơn Tây, Thái Nguyên, Kinh Bắc… Mạc Phúc Nguyên hoảng sợ bỏ Thăng Long chạy ra Thanh Đàm (Thanh Trì).

1580* Mở khoa thi hội, Phùng Khắc Khoan thi đậu tiến sĩ. Mười mấy năm sau (1597) ông được cử đi sứ Trung Quốc. Ông đã đối đáp rất giỏi, bác bỏ mọi hạch sách của nhà Minh, bảo tồn được quốc thể. Người đời gọi ông là Trạng Bùng.

1584* Họ Mạc chiếm lại được Thăng Long. Viết thư yêu cầu giám mục Carncirô ở Macao cử giáo sĩ đến giảng đạo.

1591* Trịnh Tùng (con Trịnh Kiểm) đem quân bao vây Thăng Long. Sau khi chiếm được thành, quân Trịnh san phẳng hào lũy, rồi rút khỏi Thăng Long, về đóng ở Thanh Hóa. Sang năm 1592, quân Trịnh lại tiến đánh Thăng Long bắt được Mạc Mậu Hợp.

1593* Vua Lê (Lê Thế Tông) trở lại Thăng Long, đại xá cho cả nước.

Nguyễn Hoàng từ Thuận Hóa ra Thăng Long yết kiến vua Lê.

1595* Vua Lê khôi phục lại hội thề Lý-Trần, vua tôi cùng uống máu ăn thề giữ vững đạo trung hiếu. Bắt đầu tổ chức các kỳ thi hội, thi đình đều đặn ở Quốc Tử Giám, Văn Miếu và các thôn phường chung quanh nơi lui tới, tấp nập của sinh viên trong cả nước đến Thăng Long.

1599* Trịnh Tùng tự phong làm Đô Nguyên soái mở phủ chúa, nắm quyền binh của vua Lê.

1600* Nguyễn Hoàng đem quân vào Thuận Hóa bắt đầu chống lại triều đình Lê-Trịnh ở Đàng Ngoài. Triều đình sai làm cầu phao qua sông Cái ở bến Phà Đen.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: