Đền Ngọc Sơn

ĐỀN NGỌC SƠN

Đền Ngọc Sơn nằm trong không gian đầy huyền thoại, đó là Hồ Gươm. Hồ có nhiều tên, song tên quen thuộc hiện nay mới chỉ được ấn định sau tích chuyện Lê Thái Tổ trả gươm cho thần Kim Qui.

Hiện tượng Lê Lợi trả gươm cho thần Rùa – ở chừng mực nào đó có thể tạm nghĩ như tính chất linh thiêng hóa của dân chúng đối với Lê Lợi. Ngoài ra, núi Ngọc mang biểu tượng trong sáng vô biên của đạo Pháp.

Nghi môn ngoại dưới dạng tứ trụ, ước vọng nổi bật là hai đại tự “Phúc – Lộc” ghi lại trên đó. Trên đầu hai cột đắp hình phượng “lá lật” phảng phất ý thức cầu sinh lực của bầu trời xuống cho đất nước.

Nghi môn giữa đắp rồng (bên trái), đắp hổ (bên phải) nhìn về hường Đông mang biểu tượng Tiến sỹ, Cử nhân. Dụng ý mảnh đất này mang tình Long Hổ hội (nơi quần tụ của giới trí thức).

Giữa hai nghi môn, phía bên phải có cây tháp đá 5 tầng với dòng chữ “Tả Thanh Thiên” (viết lên trời xanh) của danh nho Nguyễn Siêu – đây là tuyên ngôn của giới nho sỹ đương thời – tư tưởng mênh mông hòa cùng trời đất!

Trên đường vào còn rất nhiều biểu tượng khác mang chứa tính tư tưởng như Đài Nghiên. Nóc đài mang nghiên mực hình trái đào để vừa nói lên ý nghĩa đè cao việc học, vừa nói về sự cầu phúc. Trái đào nằm chính giữa cửa mà khách hành hương thường phải đi qua ở phía dưới – đó là biểu hiện về ý thức muốn thông qua trí tuệ, bởi sự học hành để diệt trừ ngu tối!

Xin lưu ý một chi tiết: Đúng 8h sáng ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch (tất nhiên là nếu trời quang mây tạnh) thì bóng của đỉnh tháp bút Tả Thanh Thiên sẽ rọi đúng vào Đài nghiên!

Cây cầu Thê Húc đưa khách hành hương vào đảo Ngọc, cầu hướng Đông đón dương khí ban mai về với miền đất thánh thiện, nên cầu sơn màu đỏ – màu của sự sống, của nguồn hạnh phúc, của ước vọng truyền đời.

Riêng ngôi đền Ngọc Sơn lại quay về hướng Nam, hướng của trí tuệ, của thánh nhân, của điều thiện.

Mở đầu là tòa Phương Đình (2 tầng, 8 mái) có tên là Trấn Ba đình (đình chắn sóng), ý nghĩa của lối kiến trúc này rất độc đáo: Là biểu tượng chống quy nước (chống lụt, úng – một ý thức thường trực của người dân Thăng Long). Ngoài ra, còn mang ý nghĩa gắn với dịch học, kết cấu đồng nhất với thái cực, mái trên nhẹ là dương, mái dưới nhẹ là âm, 4 phía mái là tứ tượng, 8 lá mái là bát quái…

Vượt qua sân hẹp là đền chính, kiến trúc đền thể hiện theo kiểu “tiền nhị hậu đinh”, có gốc phát triển từ chữ “tam” mà thành. Kết cấu của tòa nhà theo kiểu “tường hồi bít dốc” không xa cách lắm với kết cấu chung của nhiều nơi khác. Tuy nhiên, ý nghĩa liên hoàn trong cấu trúc thì được quan tâm đặc biệt đến từng chi tiết của những kiến trúc cổ.

Ví dụ nhé!

– Trên nóc của tòa nhà Tiền bái không có rồng chầu mặt trời mà thay vào đó là đôi cá chép chầu mặt trời. Ừ, không ít người thường nghĩ cá chép biểu tượng của nước, đôi khi là biểu tượng cho mặt trăng, cho sự cao cả, hạnh phúc, no đủ… Nhưng, thực chất hai con cá chép còn là biểu tượng của âm dương đối đãi.

– Chi tiết ba bộ cánh cửa: Là hiện vật khá điển hình về nghệ thuật dưới dạng chạm thủng và nổi. Đây là để tài dựa trên nền tảng của tri thức dịch học. Phía trên bên trái được chạm rồng ở trên, rùa ở dưới; cánh bên phải là phượng ở trên, long mã ở dưới.

==> Hai cánh cửa tượng trưng cho lưỡng nghi rồng là dương ở cửa bên trái cũng mang tính chất thái dương và phía dưới là con rùa tượng trưng cho thiếu âm. Như vậy, sự khép mở của bộ cửa này được coi như sự vận động của vũ trụ hình thành và nảy sinh.

Nơi tôn nghiêm nhất của đền là nơi thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo, một nhân vật thần – anh hùng dân tộc. Nơi đây chứa những đồ thờ biểu tượng của quyền uy và linh thiêng.

Tòa nhà giữa là biểu hiện của trí tuệ thuộc về đạo xưa với Văn Xương đế quân, Lã Đồng Tân và Thánh Quan. Tượng khá chuẩn mực, những đồ thờ, đồ đúc là sản phẩm có sự gia công khá kỹ của nghệ nhân thế kỷ trước và đầu thế kỷ này.

Tòa ngoài cùng, gần với đời, gần với tín đồ nên đã có thời là nơi đặt bàn thờ Phật và Bồ Tát nhằm đem lại sự an tĩnh cho tâm tư chúng sinh xáo động ở đất đô thành.

Cách bài trí ở đền Ngọc Sơn là thế! Đây là một trọng điểm du lịch quanh Hồ Gươm và Hà Nội của chúng ta!

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: