tiết THANH MINH

Vì sao phải tảo mộ vào tiết THANH MINH?

Theo sự tương truyền của dân gian thì  :
CAO CÚC KHANH , nhà thơ đời Nam Tống TRUNG QUỐC có 1 bài thơ về Thanh Minh ,viết rằng : ” Ở Nam Bắc Sơn có rất nhiều nghĩa trang. Thanh Minh mọi người đến cúng, tảo mộ nườm nượp. Tro tiền giấy bay như bướm trắng, nước mắt, máu nhuộm thành con chim Đỗ quyên…”.
Bài thơ vẽ lên 1 bức tranh sinh động về phong tục đương thời_tảo mộ tiết Thanh Minh.
Từ lâu bàn dân thiên hạ đi tảo mộ vào dịp Tết Thanh Minh hàng năm là 1 phong tục đẹp, và sử sách từ đời cổ đều có ghi chép rõ ràng. Sách Lễ Ký đã viết :” Bậc Vương giả thì tế Trời đất , các Chư Hầu thì tế sông núi , các Đại Phu thì tế Vua , các bậc thứ dân thì tế Tổ Tiên”.
Thời Xuân Thu , dân gian có tục “ngày lành tháng tốt, cúng tế ngoài đồng”. Từ thời Tần Hán lại đây, quy định cứ ngày mồng một, ngày Rằm và ngày 24 các tháng trong năm, đều phải tế ở “mộ” , lễ nghi phức tạp, vừa
mệt dân, vừa tốn kém tiền của. Đời Đường , Vua ĐƯỜNG MINH HOÀNG ban Thánh Chỉ :”đem đồ ăn lạnh cúng trên mộ, kính lễ không cần văn, các thế hệ truyền cho nhau để thành tục lệ mãi mãi trường tồn “. Từ đó quy định vào thời gian Tết Hàn Thực ( 3-3 âm lịch ) nhà nhà đi đin tảo mộ. “Tảo mộ” bắt đầu gọi là “Mộ tế” , triều Hán khá lưu hành, gọi là “Thượng mộ ” ,”Thượng chủng ” ,”Bái mộ”.  Trong “Tống Sử “. Đường cách truyện có câu ” Mời đến Tiền Đường tảo mộ “. Có thể thấy rằng “Tảo mộ ” đến triều Tống mới thành tên gọi. Nhà Tống quy định tiết Thanh Minh  “Thái học” phải được nghĩ 3 ngày ; “Võ học” được nghĩ 1 ngày để ai về nhà nấy tảo mộ. Thời Minh , Thanh theo ghi chép của ” Yến kinh tiệc thời ký ” thì Thanh Minh tảo mộ , trai gái áo xiêm lộng lẫy dập dìu nhau đổ ra ngoại thành.
Người ta chọn tảo mộ vào Thanh Minh , bởi vào dịp này khí hậu chuyển sang ấm dần , mưa nhiều hơn, cây cỏ tốt tươi trùm kín lăng mộ, có thể làm cho mộ sụt lỡ, cần phải cắt cỏ và đắp thêm đất vào mộ…vv……Trong
“Thanh thông lễ ” nói “Tiết Hàn Thực và Tiết Sương Giáng , bái tảo nghĩa địa, mặc áo trắng đến mộ, đặt rượu , bánh và đồ cắt cỏ “.
Hai việc cắt cỏ và đắp đất lên mộ ,gọi là “Tảo mộ”. Hơn thế nữa , đây là lúc đẹp trời , nhân lúc đi làm việc tảo mộ, để nhớ Tổ Tiên , có thể đi chơi ở ngoại thành ngắm cảnh, nên còn gọi là Đạp Thanh. Trong “Đế kinh cảnh vật lược”, người đời Minh viết có nói :” Ngày Thanh Minh tháng 3, nam nữ tảo mộ, đem theo trâm cài đầu,cành liễu, đi chơi cầu Cao Lương , gọi là Đạp Thanh “.
Và theo ghi chép, thời Xuân Thu, GIỚI TỬ THÔI nước Tấn bị đốt cháy trước tiết Thanh Minh 1 ngày ( tiết Hàn Thực _ ăn lạnh ). Mọi người để tưởng nhớ vị hiền nhân này đã quyết định cấm đốt lửa 3 ngày, không hút thuốc, không ăn uống đồ nóng , đồng thời cúng tế, tảo mộ. Do tiết Hàn Thực cận kề với Thanh Minh , hơn nữa Thanh Minh lại là tiết “dâng cơm” , cho nên tiết Hàn Thực và Thanh Minh được gọi chung là “Tiết Bái Tảo “.
Trong xã hội cũ, tảo mộ thường thường mang thêm yếu tố mê tín. Gần đây, tảo mộ biến thành hoạt động tưởng nhớ những người chết, những liệt sĩ cách mạng…
Còn ở Việt Nam, Tiết Thanh Minh cũng được tổ chức vào tháng 3 , đây cũng là 1 dịp lễ hội truyền thống của người Việt Nam.

Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
Thanh minh trong tiết tháng Ba
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

( Nguyễn Du )
” Tảo mộ ” hay ” Thanh Tảo ” , đó là dịp nhân tiết trời tháng ba trong xanh, quang đãng, mát mẻ mọi người ra đồng, ra nghĩa trang thăm mộ phần của gia đình mình, lễ cáo Long Mạch Thổ Thần, và về cúng Gia Thần , Gia Tiên trong nhà.
Tục ấy từ xa xưa, đã đi vào trong văn học bất hủ ” Truyện Kiều” của đại thi hào dân tộc NGUYỄN DU,ngày
nay người Việt Nam vẫn giữ phong tục ấy. Đấy cũng là 1 nét đẹp văn hóa và đạo lý truyền thống của Việt Nam.
Vào dịp tiết Thanh Minh , trước khi đi tảo mộ, người ta thường sắm 1 lễ mặn nhỏ gồm : hương ,đèn (nến)
trầu cau, tiền vàng, rượu , thịt ( chân giò, gà luộc hoặc đơn giản thì 1 khoanh giò nạc độ vài lạng ) và hoa ,quả.
Khi đến nghĩa trang hay khu vực có để mộ phần của gia đình mình thì gia chủ đặt lễ vào Am, Miếu chung ; nếu ở đó không có Am , Miếu thì mang theo 1 cái đôn, rồi đặt mâm lễ vật lên trên.
Gia chủ thắp đèn nhang, vái 3 vái các vị Thần Linh Thổ Địa rồi khấn.
Nếu văn khấn viết ra giấy thì đọc xong, hóa ( đốt ) ngay cùng tiền vàng.
Trong khi đợi hết tuần nhang dâng Thổ Địa thì mọi người trong gia đình đi viếng thăm các ngôi mộ của gia đình mình : thấy cỏ rậm, cây mọc che quá nhiều thì phát quang đi, đắp thêm mấy vầng đất tôn cao mộ phần, rồi thắp lên mộ mấy nén nhang. Đứng trước ngôi mộ mà vái 3 vái rồi khấn.
Sau khi tảo mộ xong thì quay về làm lễ Gia Thần, Gia Tiên ở nhà.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: